Wyższe Seminarium Duchowne w Gościkowie - Paradyżu
Gościkowo 3 66-200 Świebodzin
Telefony : Centrala 683811021
Kancelaria rektorska 683820887   Biuro administracyjne: 683811108

Program Ministra Kultury

 

mkidn 01_cmykZadania konserwatorskie realizowane przy współfinansowaniu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Dziedzictwo Kulturowe priorytet 1 Ochrona Zabytków

 

 

 

Rok 2012

 


IMG 3303Tytuł zadania: Gościkowo-Paradyż, kościół pw. św. Marcina z Tours i Wniebowzięcia NMP (XII-XVIIIw): zabezpieczenie sygnaturki nad korpusem głównym kościoła

Kwota dofinansowania: 245 236,49 zł

Umowa: 00580/12/DOZ-mc

Prace konserwatorskie polegały na:

-   przeprowadzeniu kwerendy archiwalnej; wykonaniu wstępnej i szczegółowej dokumentacji fotograficznej i opisowej stanu zachowania obiektu; wykonaniu inwentaryzacji obiektu.

-  konserwacji konstrukcji drewnianej: oczyszczeniu drewna z zanieczyszczeń organicznych, dezynfekcja i dezynsekcja, usunięciu całkowicie zniszczonych strukturalnie elementów konstrukcyjnych, impregnacji drewna w miejscach korozji biologicznej, dorobieniu i uzupełnieniu brakujących elementów konstrukcyjnych.

- wykonaniu napraw blacharskich (nitowanie, lutowanie, wmontowanie elementów usztywniających wykonanych z ażurowej repusowanej blachy miedzianej);

- konserwacji złoconej dekoracji ornamentalnej: pobranie próbek do badan fizyko-chemicznych; rozpoznanie budowy technologicznej obiektu; wykonanie prób na oczyszczenie powierzchni złoconych z produktów korozji; dobór środków chemicznych i materiałów do usuwania w sposób mechaniczny trudno usuwalnych siarczków, węglanów chlorów, tlenków i wodorotlenków miedzi; analiza, odczytanie i wykonanie scalenia zachowanych ornamentów; wykonaniu podkładu pod rekonstrukcje brakujących fragmentów dekoracji; zabezpieczenie powierzchni przeznaczonej do rekonstrukcji; przygotowanie wytrawy pod złoto na powierzchniach uzupełnionych i zrekonstruowanych ornamentów; położenie złota płatkowego transferowego, zabezpieczenie powierzchni; wykonanie konturowego modelunku odtworzonego na postawie zachowanych fragmentów dekoracji; zabezpieczenie powierzchni; położenie wosku mikrokrystalicznego;

- konserwacji złoconej kuli i krzyża z iglicy sygnaturki: demontaż i przeniesienie do pracowni; oczyszczenie powierzchni dekorowanych z zanieczyszczeń i produktów korozji; zabezpieczenie powierzchni; naprawy ślusarskie, prace pozłotnicze jw.; montaż kuli i krzyża na iglicy sygnaturki;

-       wykonanie dokumentacji fotograficznej i opisowej; wykonanie dokumentacji fotograficznej obiektu w kontekście pełnej bryły architektonicznej kompleksu pocysterskiego.

 

 

Tym samym zrealizowano najważniejsze cele postawione przed zadaniem, tj.:

-       zabezpieczono otoczenie zabytku oraz jego substancję,

-   zabezpieczono dotychczasowe prace przed wilgocią wnikającą przez zdekapitalizowane pokrycie dachowe sygnaturki,

-   wzmocniono wartość estetyczną obiektu.



 

Mierząca ponad  20  metrów wysokości wieża zlokalizowana jest  na  kalenicy dachu gotyckiego kościoła pocysterskiego. Technicznym pracom konserwatorskim towarzyszyły, prowadzone równolegle szczegółowe badania nad  obiektem. W  wyniku kompleksowo prowadzonych działań badawczo -konserwatorskich udało  się ustalić nieznaną dotąd datę powstania obiektu. Stało  się to  możliwe dzięki odkryciu i  uczytelnieniu daty  1739, stanowiącej element złoconej dekoracji miedzianego hełmu wieży. Dodatkowe informacje uzyskano dzięki pochodzącym z  gałki iglicy monetom (m.in.  ort koronny Jana  II Sobieskiego z  1677  roku, trojak Koronny Jana Kazimierza bity w  Krakowie w  1662  roku, 15  krajcarów Karola VI  Habsburga z  1734  roku). Natomiast zachowanych tam  dokumentów, znajdujących  się obecnie w  pracowni konserwatorskiej papieru i  starodruków w Warszawie, z  uwagi na  bardzo zły stan zachowania, nie  udało  się dotąd odczytać. Dzięki powyższym odkryciom można mieć pewność, że  sygnaturka, w  zachowanym do  dzisiaj kształcie, została wzniesiona z inicjatywy zasłużonego dla  klasztoru paradyskiego opata Józefa Marii Górczyńskiego, działające tu  w  latach 1727-42. Najprawdopodobniej jemu  zawdzięczamy pojawienie  się w  Paradyżu i  sąsiednim Bledzewie oraz  Rokitnie budowniczego z  Legnicy, Karla Martina Frantza, z  pochodzenia Saksończyka o  szwedzkich korzeniach. Architekci z  rodziny Frantzów znani  byli  ze  współpracy z  większością współczesnych im  artystów, m.in.  z  Neunhertzem, z  którym  współpracowali w  Żaganiu, Rydzynie, czy  Rokitnie oraz  z  rzeźbiarską rodziną Hoennevoglów, czy  Krystianem Grünewaldem.
Wieżyczka ma  sygnaturkę, o  skomplikowanym, zachowanym niemal kompletnie, unikalnym systemie konstrukcyjnym, z  uwagi na  pierwotny stan zachowania, posiada dużą wartość zabytkową. Miedziane pokrycie jej  późnobarokowego hełmu należy do  najlepszych materiałowo i  rzemieślniczo wyrobów. Jest  ono  do  dziś szczelne, a  równomierne pokrycie grynszpanową patyną świadczy o  braku większych napraw. Niezwykłej dekoracyjności nadają sygnaturce piękne złocenia, którymi  pokryto blaszane, ażurowe lambrekiny w  przezroczach latarni oraz  dekoracje ornamentalno-heraldyczne. Złocenia wykonano rzadko spotykanym sposobem, poprzez  położenie bezpośrednio na  blaszanym pokryciu płynnego złota lub  amalgamatu  [autor: Agnieszka Skowron, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, www.lwkz.pl]


Rok 2011

 

 

 


IMG 9156Tytuł zadania: Gościkowo-Paradyż, kościół seminaryjny pw. św. Marcina z Tours i Wniebowzięcia NMP (XII-XVIII w.): I etap prac konserwatorskich przy ołtarzu głównym z 1739 roku

 

Kwota dofinansowania: 200 000,00 zł

 

Umowa nr: 01891/11/DOZ-mch

 

 

 


Zgodnie z zatwierdzonym do realizacji w 2011 roku programem prac konserwatorskich i kosztorysem konserwacji poddano część dolnej kondygnacji ołtarza głównego w kościele seminaryjnym w Gościkowie Paradyżu.

 

 

 

Prace konserwatorsko-restauratorskie przy objętej umową częsci obiektu - oprócz prac badawczych (dokumentacja konserwatorska, fotograficzna)  -   polegały na zabezpieczeniu i ustabilizowaniu substancji zabytkowej, usunięciu warstw przemalowań i wtórnych warst złoceń, rekonstrukcji elementów brakujących. Wydobyto pierwotną marmoryzację kolumn, wcześniej przykrytą warstwą bieli, dzięki czemu część poddana restauracji stanowi odzwierciedlenie estetyki ołtarza z 1739 roku.

 

 

 

Prace zrealizowane w 2011 roku nadają kierunek dalszym pracom konserwatorskim zmierzającym do pełnej harmonizaci wnętrza i zachowaniu cennego materialnego dziedzictwa kulturowego.

 

 

 

 

 

Rok 2010

 

 

 

Tytuł zadania: Gościkowo-Paradyż, kościół seminaryjny pw. św. Marcina z Tours i Wniebowzięcia NMP (XII-XVIII w.): I etap prac konserwatorskich wnętrzu i wyposażeniu kościoła, zabezpieczenie poszycia dachowego kaplicy św. Wojciecha

 

Kwota dofinansowania: 300 000,00 zł

 

Umowa nr: 5373/10/DOZ-mch